Etik İlkeler Özlük Hakları
SAVAŞIN GÖLGESİNDE KENT VE YAŞAM HAKKINI SAVUNUYORUZ
BASIN AÇIKLAMALARI
Yayına Giriş Tarihi
2026-03-06
Güncellenme Zamanı
2026-03-06 16:25:50
Yayınlayan Birim
MERKEZ

 Savaşın Gölgesinde Kent ve Yaşam Hakkını Savunuyoruz

Coğrafyamızın farklı noktalarında tanıklık ettiğimiz siyasi krizler, savaş politikaları ve askeri saldırılar, toplumsal trajedi yaratmanın yanında kentsel dokunun, altyapı sistemlerinin ve bir bütün olarak kent hakkının doğrudan hedef alındığı, insanların en öncelikli kentsel-kamusal hizmetlere ve temel haklara erişmekte zorlandığı bir noktaya evrilmiştir. Hemen yanı başımızda kent-kırım olarak tariflenebilecek saldırılar; yakın çevremizde yaşanan insani krizler karşısında planlama disiplininin temel ilkeleri olan yaşama hakkı, güvenli yaşam hakkı, barınma hakkı, halk sağlığı ve kamusal yarar perspektifinden söz söylemeyi zorunlu kılmaktadır.

Temel kentsel hizmetlerin ve ihtiyaç malzemelerini içeren insani yardımların kentlere düzenli biçimde ulaştırılamaması, altyapı sistemlerinin tahrip edilmesi nedeniyle temiz suya erişimde ve atık yönetiminde yaşanan aksaklıklar, enerji kesintileri ve sağlık hizmetlerine erişim sorunları; özellikle çocuklar, yaşlılar, engelliler ve kronik hastalığı bulunan kırılgan gruplar açısından yaşamsal riskler doğurmaktadır. Aynı şekilde yakın zamanda, hava saldırıları ile hedef alınan İran`da, Lübnan`da ve diğer bölge kentlerinden, sivil yaşam alanlarından yükselen dumanlar ve kuşatma altına alınan yaşam alanları güvenli yaşam hakkına yönelik saldırıların coğrafyamızda ne denli yoğunlaştığının göstergesidir.

Yaşanan çatışmalar, kuşatmalar ve savaşlar temel kentsel-kamusal hizmetlere erişim ve sağlıklı, güvenli çevrede yaşama hakkı bağlamında ele alındığında bir kent hakkı sorunudur. Mesleğimizin tarihsel birikimle oluşturduğu şehircilik ilkeleri çerçevesinde, savaş karşısında toplumsal barışı ve refahı savunmak; kentleri mekânsal ve sosyal adalet çerçevesinde tüm siviller için güvenli yaşam alanları haline getirmek için çabalamak ilkesel bir zorunluluktur. Bu sebeple tekrar vurgulamak gerekir ki; planlama disiplini; mekânın adil dağılımını, sağlıklı bir fiziksel çevrenin inşasını ve barış içinde bir arada yaşamayı savunur. Meslek alanımızın temelinde, kamusal yarar ve yaşam hakkının korunması vardır. Barışın olmadığı bir ortamda ne sağlıklı bir kentleşmeden, ne planlamadan ne de dirençli kentlerden söz etmek mümkündür.

Bu çerçevede, Suriye`den Filistin`e, İran`dan Lübnan`a savaşlar karşısında yerinden edilen, göçe zorlanan, kuşatma altına alınan, yaşam hakkı tehdit edilen milyonlar için, mesleki etik ilkelerimizin bizlere yüklediği sorumlulukla yaşam hakkı çağrısında bulunuyoruz. Kent hakkı, kamusal altyapının korunması ve yaşam hakkı temelinde güçlü bir kamuoyu oluşturmayı mesleki sorumluluğumuz olarak görüyoruz.

Bu kapsamda; coğrafyamızda yaşanan kuşatmalar, savaşlar ve yaşam hakkı ihlalleri karşısında, kent hakkının, yerinde yaşama hakkının ve sivillerin güvenli, sağlıklı ve onurlu yaşam çevrelerinin korunmasının ertelenemez olduğunu vurgulayarak üç temel başlıkta çağrıda bulunuyoruz:  

İnsani Yardım Koridorları: Tüm kuşatma altındaki merkezlerde, kentsel lojistik ve temel ihtiyaçların karşılanması için kesintisiz yardım koridorları açılmalıdır.

Mekânsal Adalet ve Barış: Sivillerin yaşam alanları hedef olmaktan çıkarılmalı; kaynaklar yıkıma değil, barışın ve sağlıklı çevrenin inşasına aktarılmalıdır.

Kentsel Altyapı: Su, kanalizasyon ve enerji gibi hayati altyapı sistemleri her türlü çatışmanın dışında tutulmalı, kentsel hizmetlerin sürekliliği güvence altına alınmalıdır.

Mesleki ve toplumsal sorumluluğumuz çerçevesinde, meslektaşlarımızı ve tüm kamuoyunu söz konusu talepler etrafında güçlü ve görünür bir tutum almaya ve yaşam hakkını savunmak için dayanışmaya davet ediyoruz.

 


TMMOB
Şehir Plancıları Odası

Çerez Politikası & Gizlilik Sözleşmesi

Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için amaçlarla sınırlı ve gizliliğe uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Çerezleri nasıl kullandığımızı incelemek ve çerezleri nasıl kontrol edebileceğinizi öğrenmek için Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz

kişisel verilerinizin Odamız tarafından işlenme amaçları konusunda detaylı bilgilere KVKK sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

"/>